Khổ đau của Thiện đạo Luân hồi
✦
Khổ đau của Thiện Đạo Luân Hồi có ba: Khổ đau của Người, khổ đau của A-tu-la, và khổ đau của chư Thiên
Link đọc: https://youtu.be/jvJRBhKmnME?si=kMOfptAqiKe_d_n1
I.Khổ đau của Người
Người có tám khổ.
Như trong Kinh Nhập Thai có dạy: “Sinh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ, chia lìa người thân yêu là khổ, gặp gỡ người không thân yêu là khổ, cầu mà không được là khổ, gìn giữ những gì đã có thật khó khăn là khổ.”
1.Khổ sinh là gốc rễ của tất cả các khổ khác.
Dù kinh dạy sinh từ bốn nơi, nhưng phần lớn là sinh từ bào thai.
Xét về điều này:
Đầu tiên khi từ trung ấm vào bào thai cũng đã có khổ. Tất cả chúng sinh trung ấm đều có thần thông, đi được trong hư không, thấy được nơi sinh dù xa như mắt chư thiên. Do sức mạnh của nghiệp, bốn tướng mê lầm hiện ra như gió lớn nổi lên, mưa to đổ xuống, trời tối tăm mù mịt, hay tiếng ồn ào đáng sợ của đám đông hiện ra như cảnh giới đó, và tùy theo nghiệp thiện ác mà mười nhận thức sai lầm sinh khởi: 1.tưởng đang vào cung điện, 2.tưởng đang leo lên lầu cao, 3.tưởng đang leo lên ngai, 4.tưởng đang chui vào đống cỏ, 5.tưởng đang vào nhà lá, 6.tưởng đang chui vào bụi cỏ, 7.tưởng đang vào rừng, 8.tưởng đang chui vào lỗ tường, 9.tưởng đang chui vào bụi lau.
Nghĩ như vậy rồi thấy cha mẹ đang giao hợp từ xa mà chạy đến đó, ai tích lũy nhiều phước đức và nắm giữ nơi sinh cao thì thấy cung điện, lầu cao v.v. mà chạy đến;
ai tích lũy phước đức trung bình và nắm giữ nơi sinh trung bình thì thấy đống cỏ v.v. mà chạy đến; ai không tích lũy phước đức và nắm giữ nơi sinh xấu thì thấy lỗ tường v.v. mà chạy đến.
Đến nơi đó nếu sinh làm nam thì sinh tâm tham với mẹ và tâm sân với cha; nếu sinh làm nữ thì sinh tâm tham với cha và tâm sân với mẹ. Do tham và sân, thức trung ấm hòa trộn với chất bất tịnh của cha mẹ.
Từ đó trú trong bào thai ba mươi tám tuần theo kinh dạy; một số kinh nói tám, chín hay mười tháng; một số trường hợp không xác định, có người trú trong bào thai đến sáu mươi năm.
Các Giai Đoạn Phát Triển Trong Bào Thai:
Trong tuần đầu tiên, trú trong bào thai mẹ thân căn và thức cùng nhau chịu đựng khổ đau không chịu nổi như bị nấu và hấp trong đồng nóng gọi là giai đoạn Mer-mer (như sữa đông). Hình dạng lúc đó giống như nước cháo hay váng sữa.
Tuần thứ hai, từ bào thai mẹ, luồng gió gọi là “Xúc Khắp Nơi” sinh ra, chạm vào bào thai làm bốn đại hiển hiện rõ ràng gọi là giai đoạn Nur-nur (như đông đặc). Hình dạng giống như sữa đông hay bơ đông lạnh.
Tuần thứ ba, từ bào thai mẹ, luồng gió gọi là “Tụ Tập” sinh ra, chạm vào bào thai làm bốn đại hiển hiện rõ ràng hơn gọi là giai đoạn Ltar-ltar (như cứng chắc). Hình dạng giống như đinh sắt hay con kiến.
Tiếp tục như vậy, tuần thứ bảy, từ bào thai mẹ, luồng gió gọi là “Làm Xoay Tròn” sinh ra, chạm vào bào thai làm hai tay và hai chân xuất hiện. Lúc đó khổ đau sinh ra cảm giác như người mạnh mẽ kéo giật từ các chi, rồi người khác đánh bằng gậy.
Tiếp tục như vậy, tuần thứ mười một, từ bào thai mẹ, luồng gió gọi là “Làm Hiện Chín Lỗ” sinh ra, chạm vào bào thai làm chín lỗ xuất hiện. Lúc đó có khổ đau như ngón tay chọc vào vết thương mới.
Hơn nữa, nếu mẹ ăn uống không điều độ và bị lạnh, có khổ đau như bị ném trần truồng vào sương tuyết.
Tương tự, nếu mẹ ăn thức ăn quá nóng hay quá chua v.v. cũng gây khổ đau.
Khi mẹ ăn quá nhiều có khổ đau như bị ép giữa hai tảng đá.
Khi mẹ ăn quá ít có khổ đau như bị treo lơ lửng trên hư không.
Khi mẹ chạy nhanh, nhảy hay bị va đập có khổ đau như bị lăn trên vách núi.
Khi mẹ giao hợp nhiều có khổ đau như bị gai nhọn đâm.
Tuần thứ ba mươi bảy, thức trong bào thai sinh khởi năm nhận thức: nhận thức về sự bất tịnh, nhận thức về mùi hôi thối, nhận thức về bóng tối, nhận thức về nhà tù, và nhận thức chán nản muốn thoát ra ngoài.
Tuần thứ ba mươi tám, từ bào thai mẹ, luồng gió gọi là “Thu Hoa” sinh ra, xoay chuyển đứa trẻ trong bào thai và làm nó quay đầu về phía cửa sinh. Lúc đó có khổ đau như bị đặt vào máy ép sắt.
Suốt thời gian đó, bị hơi nóng của bào thai như đồng nóng và cực nóng nấu và hấp; bị hai mươi tám luồng gió khác nhau chạm vào và lay động; được tinh chất từ máu của mẹ v.v. nuôi dưỡng và phát triển từ giai đoạn Mer-mer cho đến khi toàn thân hoàn chỉnh.
Như trong Kinh Nhập Thai có dạy:
Đầu tiên từ Mer-mer,
Sinh thành bong bóng thịt,
Từ bong bóng sinh Nur-nur,
Nur-nur trở nên cứng chắc,
Từ cứng chắc biến đổi,
Đầu và bốn chi sinh ra,
Xương tụ lại thân hoàn thành
Tất cả đều từ nhân nghiệp mà sinh.
Rồi luồng gió gọi là “Nhìn Xuống” sinh ra, lật ngược thân đó đầu xuống dưới, duỗi tay ra và sinh ra ngoài. Lúc đó có khổ đau như bị kéo qua lỗ sắt nhọn. Có người chết ngay trong bào thai mà ra. Có người chết cùng với mẹ.
Khi sinh ra rơi xuống đất có khổ đau như bị ném vào hố gai nhọn.
Khi được lau chùi có khổ đau như bị lột da rồi cọ vào góc tường.
Trú trong bào thai suốt thời gian đó đau nhiều ít như vậy, hôi thối hay không như vậy, tối tăm hay không như vậy, bẩn thỉu hay không như vậy.
Dù bây giờ có muốn đến đâu nếu bảo ngươi ở trong cái hố bẩn thỉu ba ngày, bị bịt kín, sáng ngày thứ tư sẽ cho ba lạng vàng không ai có thể chịu được.
Vậy mà khổ đau của bào thai còn hơn thế nhiều.
Như trong Thư Gửi Học Trò có dạy:
Mùi hôi thối không thể chịu nổi, bị bẩn thỉu và trần truồng bao phủ,
Ngồi trong bóng tối dày đặc cực kỳ ngột ngạt,
Vào trong nơi như địa ngục của bào thai,
Toàn thân co rúm phải chịu đựng khổ đau lớn.
Nếu tin điều này hãy nghĩ xem ai có thể chịu vào bào thai dù chỉ một lần!
2.Khổ Già
Khổ già vô lượng, tóm lại có mười điều: thân biến đổi hoàn toàn, tóc biến đổi hoàn toàn, da biến đổi hoàn toàn, sắc mặt biến đổi hoàn toàn, sức lực biến đổi hoàn toàn, oai nghiêm biến đổi hoàn toàn, phước đức biến đổi hoàn toàn, sức khỏe biến đổi hoàn toàn, tâm biến đổi hoàn toàn, và hoàn cảnh qua đi mà cuối đời suy tàn.
• Thân biến đổi: thân trước thẳng thắn vững chắc cứng rắn, nay biến đổi thành còng lưng khom lại phải nương gậy mà đi.
• Tóc biến đổi: tóc trước đen mượt như màu con ong, nay biến thành bạc trắng, hói v.v.
• Da biến đổi: da trước mỏng mịn như vải mịn xứ Vārāṇasī hay lụa Trung Hoa, nay biến thành dày thô, đầy nếp nhăn chồng chất, như đồng hoen gỉ chảy nước.
• Sắc mặt biến đổi: sắc mặt trước tươi sáng rạng rỡ như hoa sen vừa mới nở, nay biến thành xanh xám tái tàn như hoa héo úa.
• Sức lực biến đổi: năng lực và hứng khởi trước biến đổi đi: sức thân yếu đuối không làm được việc khó nhọc gì; sức tâm suy giảm không hứng thú với việc gì; các căn cạn kiệt năng lực, không nắm bắt được đối cảnh hay nhận thức sai.
• Oai nghiêm biến đổi: trước được người khác ca ngợi và kính trọng, nay biến đổi đến mức người kém hơn mình cũng khinh thường; ngay cả những người tầm thường cũng không ưa; bị trẻ con chế giễu; trở thành gánh nặng cho con cháu.
• Phước đức biến đổi: tài sản và nguồn lực trước đây đều cạn kiệt; thân không được ấm, miệng không được ngon; đặc biệt thèm muốn những thứ không có mà người tìm và người cho đều vô cùng khó khăn.
• Sức khỏe biến đổi: bị bệnh già nặng nhất tấn công kéo theo tất cả các bệnh khác mà đau khổ.
• Tâm biến đổi: tất cả những gì đã nói và đã làm đều quên ngay lập tức, trở nên lẫn lộn và nhầm lẫn.
Hoàn cảnh qua đi mà cuối đời suy tàn, hơi thở khò khè phát ra tiếng ồn ào, tất cả các hành cũ kỹ mà gần đến cái chết.
Như trong Kinh Du Hý Rộng Lớn có dạy:
Già làm thân đẹp trở nên xấu xí,
Già cướp oai nghiêm và làm suy yếu sức lực,
Già cướp lạc thú và tạo ra khổ đau,
Già dẫn đến cái chết, già cũng cướp sắc tươi.
3.Khổ Bệnh
Khổ bệnh vô lượng, tóm lại có bảy: khổ vì bị cơn đau dữ dội tấn công, khổ vì bị khám chữa thô bạo, khổ vì phải dùng thuốc đắng cay, khổ vì phải kiêng cữ những ăn uống lòng thèm muốn, khổ vì phải kiêng nể bác sĩ, khổ vì tài sản cạn kiệt, và khổ vì sợ chết.
Như trong Kinh Du Hý Rộng Lớn có dạy:
Bị trăm bệnh và bệnh nặng hành hạ,
Chúng sinh bị hành khổ như ngạ quỷ của người.
4.Khổ Chết
Khổ chết vô lượng.
Trong Kinh Giáo Huấn Nhà Vua có dạy:
“Này Đại Vương, cũng vậy, bị mũi nhọn của Tử Thần đâm vào: mất đi sự kiêu ngạo, không có chỗ nương tựa, không có người che chở, không có đồng minh, bị bệnh hành hạ, miệng khô, mặt biến sắc, tay chân vẫy vùng, không làm được gì, thân bị nước miếng, nước mũi, nước tiểu và chất nôn mửa bao phủ, phát ra tiếng rên rỉ ồn ào, bị bác sĩ bỏ rơi, nằm trên chiếc giường cuối cùng, chìm vào dòng luân hồi, bị sứ giả Diêm Vương kinh sợ, hơi thở ngừng lại, miệng và mũi trễ xuống, bỏ thế giới này mà đi đến thế giới kia, gánh nặng lớn đè xuống, chìm vào bóng tối lớn, rơi xuống vực thẳm lớn, bị biển lớn cuốn trôi, bị gió nghiệp đẩy đi, đi đến nơi không có chỗ đứng, không có tài sản để phân chia, kêu ‘ôi mẹ, ôi cha, ôi con’ lúc đó, này Đại Vương, ngoài Pháp ra không có chỗ nương tựa, không có người che chở, không có đồng minh nào khác.”
5.Khổ chia lìa người thân yêu
Khi cha mẹ, con cái v.v. mà ta thương yêu qua đời, có khổ đau vô lượng như ưu sầu, thương tiếc, than thở, khóc lóc v.v.
6.Khổ gặp gỡ người không thân yêu
Khi bị kẻ thù đe dọa, có khổ đau tranh đấu, cãi vã, đánh nhau và nhiều khổ đau khác.
Hai khổ cuối này
7.Cầu mà không được là khổ,
8.Gìn giữ những gì đã có thật khó khăn là khổ,
thì dễ hiểu.
II.Khổ của A-tu-la
A-tu-la ngoài khổ đau tương tự như chư thiên còn có khổ của ngã mạn, ghen tỵ và tranh đấu.
Như có dạy:
A-tu-la vì bản chất ghen ghét
Vinh quang của chư thiên nên có khổ tâm lớn.
III.Khổ của Chư Thiên
Chư thiên cõi Dục trải nghiệm khổ đau chiến đấu với A-tu-la, khổ vì không thỏa mãn dục lạc, khổ vì bị đánh bại, bị chặt đứt, bị xé rách, bị giết chết, bị đuổi đi, khổ chết và đọa lạc. Như có dạy rằng khi thiên tử sắp chết thì năm tướng hiện ra: y phục trở nên nhơ bẩn, vòng hoa héo tàn, mồ hôi đổ ra từ hai nách, thân phát mùi hôi, và không muốn ngồi trên tòa của mình.
Ở cõi Sắc và cõi Vô Sắc không có những khổ đau đó, nhưng vì chết và di chuyển, và vì không tự chủ được nơi trú nên vẫn có khổ của hành uẩn. Các cõi thiện đạo và cõi cao như vậy cũng đến lúc nghiệp hết thì đọa vào ác đạo.
Do vậy, cõi luân hồi này có bản chất là khổ đau lớn, ví như ngôi nhà lửa cháy rực.
Như trong Kinh Nhập Thai có dạy:
“Ôi thay! Biển hữu luân hồi này đang bốc lửa, rừng rực cháy, cháy dữ dội, cháy cực mạnh không có chúng sinh nào không bị nó nấu đốt. Lửa gì làm cháy rực? Đó là lửa tham, lửa sân, lửa si; lửa sinh, lửa già, lửa chết; lửa ưu sầu, than thở, khổ não và phiền muộn luôn luôn thiêu đốt, không có ai thoát khỏi.”
Nhờ biết những lỗi lầm của luân hồi như vậy mà tâm quay lưng lại với lạc thú cõi hữu.
Như trong Kinh Cha Con Gặp Nhau có dạy:
Khi thấy lỗi lầm của luân hồi,
Tâm chán nản mạnh mẽ sinh khởi,
Sợ hãi nhà tù ba cõi,
Dùng tâm tinh tấn mà từ bỏ.
Luận Sư Long Thụ cũng dạy như vậy:
Luân hồi là như vậy, hãy biết rằng
Dù sinh vào trời, người,
Địa ngục, ngạ quỷ hay súc sinh
Không có sinh nào là tốt lành,
Sinh là cái chứa đựng nhiều tổn hại.
Trích dịch Tạng-Việt từ Bảo Trang Nghiêm Giải Thoát - Như Ý Bảo Châu của Giáo Pháp Chân Chính.
Phần: Khổ Đau của Luân Hồi
Việt dịch: Thích nữ Vạn Thảo